Geen dubbele straf dronken automobilist

Iemand twee keer straffen voor het rijden met een slok te veel op, mag niet. Wie al rondrijdt met een alcoholslot, mag niet ook nog eens door het Openbaar Ministerie strafrechtelijk worden vervolgd voor rijden onder invloed. Dat bepaalde het gerechtshof in Den Haag gisteren in een arrest in drie zaken. 

Het ligt voor de hand dat het OM naar de Hoge Raad stapt nu het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) in drankrijderszaken in feite zowel het OM als de rechter buitenspel zet. Het gaat om zaken waarin de automobilist geen aanrijding of andere schade heeft veroorzaakt. De definitieve beslissing over cassatie neemt het hof naar verwachting vandaag. 

Al sinds de invoering, eind 2011, is er discussie over het alcoholslotprogramma. Automobilisten die door de politie worden gepakt met een alcoholpromillage in hun bloed tussen de 1,3 en 1,8 moeten van het CBR standaard op eigen kosten een alcoholslot – een startonderbreker – in hun auto laten inbouwen. Kosten: tussen de 4000 en 5000 euro. Wie weigert, is zijn rijbewijs voor vijf jaar kwijt. Het CBR kijkt niet of iemand een notoire drinker is of voor de eerste keer wordt gepakt, en al evenmin wordt er rekening gehouden met iemands financiële positie. Haagse rechters bekritiseerden de maatregel eerder vanwege het ontbreken van maatwerk.

Volgens het OM is het alcoholslot geen straf, maar een maatregel die tot doel heeft om de verkeersveiligheid te bevorderen. Daar denken mensen die het treft heel anders over. Volgens advocaat Paul Verweijen werkt het slot „als een publieke schandpaal”. Eenieder in de omgeving kan zien dat je eerst moet blazen voor je kunt wegrijden, en dat zeker twee jaar lang. Daarnaast zijn de kosten voor het verplichte slot zo hoog, dat volgens Verweijen veel mensen erdoor in financiële problemen komen. Waar de een het bedrag fluitend op tafel legt, moet de ander er een lening voor afsluiten. Dat betekent dat de klap van de maatregel voor een minder rijke drankrijder veel harder aankomt.

Daarnaast hing de automobilisten tot nu toe ook strafvervolging boven het hoofd. Volgens de overheid is het alcoholslot een bestuursrechtelijke maatregel, die losstaat van strafrechtelijke vervolging. Het Haagse hof zette door die opvatting gisteren een dikke streep. Het hof vindt dat de maatregel zo zwaar is, dat sprake is van een strafrechtelijke sanctie. Omdat volgens de wet iemand voor hetzelfde misdrijf slechts één keer kan worden bestraft en het CBR de maatregel doorgaans al heeft opgelegd, komen het OM en de rechter er niet meer aan te pas.

Dat vond een politierechter in Noord-Holland eerder ook al raar. „Nog voordat vaststaat of de verdachte een feit heeft gepleegd, gaat het CBR al over tot vergaande maatregelen. De mogelijkheden om zich daartegen te verweren, blijken in de praktijk nihil te zijn.” Volgens de rechter beperkt het CBR daarmee de beslissingsvrijheid van de rechter, en de „redelijke en billijke toepassing van het strafrecht”.

Het CBR onthoudt zich van een oordeel over de uitspraak „Wij zijn uitvoerder van het alcoholslotprogramma (ASP). Dat doen we volgens de geldende regels”, zegt woordvoerder Nathalie Dingeldein. „Het ministerie van Infrastructuur en Milieu bepaalt wat wij doen.”

< terug

Bezoekadres: Smidswater 27, 2514 BW Den Haag | Postadres: Postbus 242, 2501 CE Den Haag | Telefoon: 085 - 273 60 75 | E-mail: info@spiritsnl.nl
Rekeningnummer: NL34ABNA0622643142 | BTW-nummer: NL 81.03.11.756.B.01 | KVK-nummer: 34167199